Historia powstania Stowarzyszenia

W marcu 1990 roku we Wrocławiu powstało Stowarzyszenie Rodzin Ofiar Ukraińskich Nacjonalistów - „Misja Pojednania i Pokuty”. W tym czasie szeroką działalność prowadził już Związek Ukraińców w Polsce. Organizacji tej nie tworzono od podstaw. Wykorzystano istnienie od 1956 Ukraińskiego Towarzystwa Społeczno - Kulturalnego, którego członkowie na mocy uchwały Zjazdu, odbytego w lutym 1990 roku, stali się członkami Związku. Nowa organizacja przejęła majątek, pracowników oraz organ prasowy tygodnik „Nasze Słowo”.
Wykorzystując panującą już w Polsce wolność i atmosferę totalnej krytyki przeszłości, operując hasłami walki z komunizmem i rosyjskim imperializmem, Związek Ukraińców pozyskał licznych polskich sprzymierzeńców i protektorów. Znalazło to wyraz w uchwale Senatu RP „Solidarnościowego” z 3 sierpnia 1990 roku.
Uchwała ta zawierała fałszywą ocenę akcji „Wisła”, przeprowadzonej w 1947 roku, dzięki której zlikwidowano działalność zbrojną Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) i Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) na południowo - wschodnim pograniczu kraju.
Celem działalności OUN i UPA było oderwanie tych ziem od państwa polskiego. Operujące tam bandy stosowały terror i niesłychane okrucieństwa. Nie uznawały żadnych zasad moralnych. Mordowano jeńców, kobiety, dzieci, także rodziny nieposłusznych Ukraińców.
Operacja „Wisła” uratowała życie wielu Polakom i Ukraińcom, zapewniła spokój i możliwość pokojowej pracy.
Związek nie ograniczył się do prowadzonej przez Ukraińskie Towarzystwo działalności na polu kultury duchowej i materialnej, języka, oświaty, zwyczajów. Związek uznał się wyłącznym reprezentantem społeczności ukraińskiej w Polsce, a jego głównym celem stało się tworzenie fałszywego obrazu przeszłości stosunków polsko - ukraińskich, przeciwdziałanie ujawnianiu zbrodni OUN i UPA, głoszenie pochwały tych organizacji i wychowywania młodego pokolenia Ukraińców w tym duchu.
Od momentu powstania Związku rozpoczęła się wielka kampania oskarżycielska państwa polskiego i narodu. Ciągle na pierwszym miejscu jest operacja „Wisła”, określana jako „zbrodnicza”, „ludobójcza”.
Jest przyrównywana do wielkiego głodu na Ukrainie lat trzydziestych. W „Naszym Słowie” i innych publikacjach, wspomniane pogranicze południowo-wschodnie państwa polskiego jest nazywane „Zakierzonią”, co ma oznaczać, że są to ziemie odwiecznie ukraińskie, oddzielone od Ukrainy linią Curzona. Stało się tak z woli Stalina, wyrażoną w porozumieniu wielkich mocarstw zawartym w Jałcie w lutym 1945 roku.
Najbardziej zdumiewający jest fakt, że „Nasze Słowo” i inne publikatory głoszące takie prawdy korzystały
i korzystają z hojnego wsparcia finansowego Ministerstwa Kultury i innych polskich instytucji.
Stowarzyszenie Rodzin Ofiar miało ograniczone możliwości działania. Wynikało to z przyjęcia formy prawnej stowarzyszenia zwykłego, które podlegało różnym ograniczeniom ustawowym. Nie miało osobowości prawnej, nie mogło powoływać terenowych jednostek organizacyjnych, zrzeszania osób prawnych, prowadzić działalności gospodarczej, otrzymywać dotacji, korzystać z ofiarności publicznej.
Istotne znaczenie miało także ograniczenie przyjęte przez samych założycieli, a dotyczące składu członkowskiego zawężonego do rodzin ofiar ukraińskich nacjonalistów. Niezrozumiałe też było w nazwie hasło „Misja Pojednania i Pokuty”.
W zaistniałej sytuacji było oczywiste, że należy stworzyć organizację  mogącą działać na całym obszarze państwa z członkostwem osób o pełnej zdolności do czynności prawnych, uznających cele organizacji, bez ograniczenia obywatelstwa i narodowości. Ważne znaczenie miała sprawa możliwości przyjmowania osób prawnych w charakterze członków wspierających.
W grudniu 1991 roku założyciele uchwalili statut Stowarzyszenia Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów i dokonali wyboru Komitetu Założycielskiego, który złożył w Sądzie Wojewódzkim we Wrocławiu wniosek na zarejestrowanie Stowarzyszenia, dołączając wymagane dokumenty.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami Sąd odpis wniosku na rejestrację z załącznikami doręczył Wydziałowi Spraw Obywatelskich Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu, który za zgodą Sądu przystąpił do postępowania jako zainteresowany.
Na wyznaczoną rozprawę w dniu 22 stycznia 1992 roku przybył Dyrektor Wydziału, któremu jako pierwszemu Sąd udzielił głosu. Na rozprawie byli wszyscy członkowie Komitetu Założycielskiego.
Dyrektor złożył wniosek o odmowę zarejestrowania Stowarzyszenia. W jego wystąpieniu nie było żadnych argumentów prawnych. Nie wskazał jakichkolwiek niezgodności statutu Stowarzyszenia z obowiązującymi przepisami. Mówił o ogłoszeniu niepodległości Ukrainy i potrzebie dobrych, stosunków sąsiedzkich, z tym państwem.
Uzasadnienie wniosku o odmowę zarejestrowania Stowarzyszenia świadczyło o nieznajomości obowiązującej ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 roku „Prawo o stowarzyszeniach”. Słuchając, trudno było oprzeć się refleksjom na temat wpływów OUN w Polsce i skutków obsadzania stanowisk w trybie rewolucyjnym.
Wystąpienie Dyrektora nie pozostało bez odpowiedzi Komitetu Założycielskiego. Powołano się na obowiązującą ustawę, które zniosła obowiązujący poprzednio system koncesyjny (uznaniowy), w którym organ rejestrowy miał prawo oceny celowości powołania stowarzyszenia. Wskazano, że obowiązuje system rejestrowy, w którym sąd wydaje postanowienie o zarejestrowaniu po stwierdzeniu, że statut stowarzyszenia jest zgodny z przepisami prawa i założyciele spełniają wymagania określone ustawą.
Po dwugodzinnej rozprawie, w czasie której zostały wyjaśnione wszystkie sprawy dotyczące postanowień statutu Sąd wydał postanowienie o zarejestrowaniu Stowarzyszenia Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów z siedzibą we Wrocławiu.

Cele i środki działania Stowarzyszenia

Upamiętnienie wszelkimi dostępnymi środkami ofiar nienawiści ukraińskich nacjonalistów, w szczególności ofiar ludobójczych zbrodni popełnionych od pierwszych dni wojny we wrześniu 1939 roku na ówczesnym obszarze Państwa Polskiego, aż do ustania zorganizowanej zbrodniczej działalności nacjonalistów ukraińskich kilka lat po wojnie na obecnym terytorium państwa.
Ocalenie od zapomnienia prawdy o rozmiarach popełnionych zbrodni i stosowanych metod eksterminacji.
Przyczynienia się do upowszechnienia wiedzy o ideologicznych korzeniach ukraińskiego nacjonalizmu, jego związkach z hitleryzmem oraz o rodowodzie Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów i Ukraińskiej Powstańczej Armii.
Przeciwstawianie się uogólnieniom, które prowadzą do fałszywego obrazu dążeń narodowych Ukraińców, utożsamiania z tymi dążeniami działalności Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów.
Wskazywanie niebezpieczeństw bezkrytycznej pochwały zbrodniczej ludobójczej przeszłości odradzającej się ideologii nazizmu, jej rozpowszechniania i związanych z tym zagrożeń dla powstającej państwowości ukraińskiej.
Przeciwdziałanie wrogiej propagandzie przeciwko Narodowi Polskiemu w kraju i poza granicami, prowadzonej przez zorganizowane, działające legalnie i nielegalnie ośrodki nacjonalizmu ukraińskiego.
Wskazywanie winnych popełnionych zbrodni i zawiadamianie o tym organów powołanych do ścigania zbrodniarzy.
Udzielanie pomocy pokrzywdzonym w dochodzeniu swych praw, w dochodzeniu do ukarania winnych dokonanych zbrodni.

Działania Stowarzyszenia dla osiągnięcia stawianych celów

Zbiera, gromadzi i udostępnia materiały dotyczące popełnionych zbrodni ludobójstwa, jak też szowinistycznej działalności Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów, Ukraińskiej Powstańczej Armii i innych organizacji.
Inicjuje i popiera działalność naukową i popularyzatorską dotyczącą prowadzonej przeciwko Polakom, Obywatelom Polskim i Państwu Polskiemu działalności Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów, Ukraińskiej Powstańczej Armii i innych organizacji ukraińskich kolaborujących z okupantami ziem II RP.
Współdziała z organizacjami i fundacjami kresowymi realizującymi podobne cele. Szczególnie Fundacja Św. Andrzeja Boboli, która finansuje działalność Stowarzyszenia.
Przedstawia odpowiednim organom państwowym, w szczególności Instytutowi Pamięci Narodowej wyniki swych badań.
Organizuje uroczystości żałobne poświęcone pamięci ofiar terroru i eksterminacyjnej działalności ukraińskich nacjonalistów.
Upamiętnia w sposób trwały historię zbrodniczej i krwawej działalności Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów poprzez stawianie pomników, tablic, rzeczywistych i symbolicznych nagrobków, a przede wszystkim przez publikacje.
Wydaje pismo „Na Rubieży”.
Z inicjatywy Stowarzyszenia wybudowano we Wrocławiu Pomnik Ofiar Zbrodni Ludobójstwa Ludności Polskiej popełnionych przez Organizację Ukraińskich Nacjonalistów i tzw. Ukraińską Powstańczą Armię, a 25 września 1999 roku Metropolita Wrocławski ksiądz kardynał Henryk Gulbinowicz Pomnik poświęcił.

W latach 2003-2005 organizowaliśmy uroczystości w związku z 60. rocznicą ludobójstwa.
1. Pierwsza uroczystość odbyła się 4 marca 2003 roku w Marwicach k/Gorzowa Wielkopolskiego z odprawioną Mszą Świętą i odsłonięciem Pomnika Pamięci zamordowanych Polaków w 1943 roku w parafii Kąty pow. Krzemieniec.
2. Dnia 7 maja 2003 roku w Brzegu odbyła się sesja historyczna.
3. Dnia 10 maja 2003 roku w Książu Śląskim koło Kożuchowa, odprawiona została Msza Święta, i odsłonięto Tablicę Pamięci zamordowanych Polaków w 1944 roku we wsi Hinowice pow. Brzeżany oraz sesja historyczna.
4. Dnia 8 czerwca 2003 roku w Zamościu odprawiona została Msza Święta w Rotundzie i otwarto wystawę w Muzeum.
5. Dnia 15 czerwca 2003 roku w Krakowie odprawiona została uroczysta Msza Święta za pomordowanych Polaków na Wołyniu, odsłonięto Tablicę Pamięci w Panteonie w kościele Św. Jadwigi i odbyła się sesja historyczno naukowa.
6. Dnia 21 czerwca 2003 roku w Głogowie została odprawiona uroczysta Msza Święta i odsłonięto Pomnik Pamięci ku czci zamordowanych Polaków na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej.
7. Dnia 28 czerwca 2003 roku odbyła się ogólnopolska uroczystość religijna przy Pomniku - Mauzoleum we Wrocławiu z udziałem Jego Eminencji ks. Henryka Kardynała Gulbinowicza, arcybiskupa Jeremiasza kościoła prawosławnego, biskupa Juszczaka kościoła grekokatolickiego, biskupa Jana Tyrawy, przedstawicieli władz wojewódzkich, władz miasta Wrocławia, dowództwa Śląskiego Okręgu Wojskowego, Policji, Strzelców, Harcerzy, licznych pocztów sztandarowych, Kompanii Honorowej Wojska Polskiego, Orkiestry Wojska Polskiego i licznej rzeszy społeczeństwa. Odbyła się też sesja historyczna.
8. Dnia 28 czerwca 2003 roku w Kwidzynie odbyła się uroczysta Msza Święta w intencji zamordowanych Polaków w Lipnikach na Wołyniu i odsłonięto Tablicę Pamięci.
9. Dnia 29 czerwca 2003 roku w Inowrocławiu odprawiona została uroczysta Msza Święta i odsłonięto Pomnik Pamięci zamordowanych Polaków na Kresach Południowo - Wschodnich.
10. Dnia 29 czerwca 2003 roku, Zagajnik k/Węglińca, odprawiona została uroczysta Msza Święta i odsłonięto Obelisk Pamięci, ku czci zamordowanych Polaków na Kresach Południowo - Wschodnich.
11. Dnia 11 lipca 2003 roku uczestniczyliśmy w Porycku na uroczystościach 60. rocznicy ludobójstwa Polaków na Wołyniu.
12. Dnia 11 lipca 2003 roku odbyły się uroczystości w Gdańsku, Msza Święta i odsłonięto Pomnik Pamięci, następnie odbyła się konferencja historyczna na temat ludobójstwa Polaków na Wołyniu.
13. Dnia 12 lipca 2003 roku w Michniowie została odprawiona uroczysta Msza Święta i odsłonięto kwatery martyrologii Polaków z udziałem władz miejscowych.
14. Dnia 12 lipca 2003 roku w Warszawie, odprawiona została uroczysta Msza Święta w kościele św. Jacka OO Dominikanów w intencji 60. rocznicy ludobójstwa Polaków i odsłonięto Tablicę Pamięci poległym żołnierzom samoobrony na Kresach Południowo - Wschodnich.
15. Dnia 13 lipca 2003 roku w Warszawie, odprawiona została uroczysta Msza Święta na miejscu kompleksu Pomnika Ludobójstwa Polaków na Wołyniu z udziałem najwyższych przedstawicieli władz i Sejmu.
16. Dnia 13 lipca 2003 roku w Nysie, odsłonięto symboliczny grób zamordowanych Polaków na Kresach Południowo - Wschodnich. W uroczystości uczestniczyła licznie młodzież szkolna.
17. Dnia 13 lipca 2003 roku w Żarach, odprawiona została uroczysta Msza Święta za pomordowanych i odbyła się sesja historyczna.
18. Dnia 19 lipca 2003 roku w Przemyślu, odprawiona została uroczysta Msza Święta z udziałem arcybiskupa Ignacego Tokarczuka. Odsłonięto Pomnik, następnie odbyła się konferencja historyczna.
19. Dnia 27 lipca 2003 roku w Słupsku, odprawiona została uroczysta Msza Święta za pomordowanych Polaków i odsłonięto Tablicę Pamięci.
20. Dnia 10 sierpnia 2003 roku w Niemodlinie k/Opola, odprawiona została uroczysta Msza Święta i odsłonięto Tablicę Pamięci.
21. Dnia 4 września 2003 roku w Gdańsku, odprawiona została uroczysta Msza Święta, następnie odbyła się konferencja historyczna na Politechnice poświęcona 60. rocznicy ludobójstwa Polaków na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej.
22. Dnia 7 września 2003 roku w Krakowie, odprawiona została Msza Święta w kościele pw. św. Jadwigi i odsłonięto Tablicę Pamięci zamordowanych profesorów lwowskich w 1941 roku przez „Nachtigall”.
23. Dnia 7 września 2003 roku w Radwanicach k/Krakowa odprawiona została uroczysta Msza Święta i odsłonięto Tablicę Pamięci Ludobójstwa Polaków w Korościatynie pow. Buczacz.
24. Dnia 7 września 2003 roku w Korfantowie odprawiona została uroczysta Msza Święta i odbyła się sesja historyczna poświęcona ludobójstwu Polaków na Podolu.
25. Dnia 16 września 2003 roku w Warszawie, odsłonięto Tablicę Pamięci na frontonie Domu Polonii.
26. Dnia 17 września 2003 roku w Rzeszowie odprawiona została uroczysta Msza Święta i odsłonięto Tablicę Pamięci Ludobójstwa Polaków na Kresach Południowo -Wschodnich, następnie odbyła się sesja historyczna.
W uroczystościach uczestniczył ks. biskup Kazimierz Górny i przedstawiciele władz Rzeszowa.
27. Dnia 17 września 2003 roku w Szubinie k/Bydgoszczy odprawiona została uroczysta Msza Święta i odsłonięto Pomnik Pamięci.
28. Dnia 17 września 2003 roku w Brzegu odprawiona została uroczysta Msza Święta i odbyła się konferencja historyczna poświęcona ludobójstwu Polaków Wołynia.
29. Dnia 20 września 2003 roku w Olsztynie odprawiona została uroczysta Msza Święta, której przewodniczył ks. arcybiskup Edmund Piszcz, odsłonięto Pomnik Pamięci i odbyła się konferencja historyczna poświęcona 60. rocznicy ludobójstwa Polaków na Wołyniu.
30. Dnia 19 października 2003 roku w Żarach odprawiona została uroczysta Msza Święta i odsłonięto Pomnik Pamięci, następnie odbyła się konferencja historyczna.
W uroczystościach bardzo licznie uczestniczyła młodzież szkolna i władze miasta.
31. 17 listopada 2003 roku w Kędzierzynie Koźlu odprawiona została uroczysta Msza Święta i odsłonięto na budynku Gimnazjum Tablicę Pamięci ofiar ludobójstwa Polaków, następnie odbyła się konferencja historyczna z udziałem władz miasta i licznej młodzieży szkolnej.
32. W dniach 22-23 listopada 2003 roku we Wrocławiu odbyła się konferencja na temat 60. rocznicy ludobójstwa Polaków dokonanego przez Organizację Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) i tzw. Ukraińską Powstańczą Armię (UPA) oraz otwarto wystawę fotograficzną na temat ludobójstwa.
33. Dnia 30 listopada 2003 roku w Nysie, odprawiona została uroczysta Msza Święta w intencji ofiar ludobójstwa Polaków na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej, następnie odsłonięto Tablicę Pamięci i przeprowadzono konferencję.
34. Dnia 15 lutego 2004 roku w Lubszy k/Opola, odprawiona została uroczysta Msza Święta i odsłonięto Tablicę Pamięci zamordowanego w dniu 10 lutego 1944 roku ks. Władysława Żygiela w Bieniawie pow. Podhajce.
35. Dnia 29 lutego 2004 roku w Lwówku Śląskim odprawiona została uroczysta Msza Święta i odsłonięto Tablicę Pamięci ku czci zamordowanych Polaków w Korościatynie pow. Buczacz.
36. Dnia 14 marca 2004 roku we Wrocławiu odprawiona została uroczysta Msza Święta w kościele OO Dominikanów, odsłonięto Tablicę Pamięci, po czym odbyła się konferencja historyczna na temat ludobójstwa Polaków w Podkamieniu i okolicach.
37. Dnia 19 marca 2004 roku w Wierzchowicach k/Milicza, odprawiona została uroczysta Msza Święta, odsłonięto Pomnik Pamięci ludobójstwa Polaków w pow. Tłumacz woj. stanisławowskie oraz odbyła się konferencja historyczna.
38. Dnia 25 kwietnia 2004 roku we Wrocławiu odprawiona została uroczysta Msza Święta w kościele pw. św. Stanisława i św. Doroty w intencji zamordowanych Polaków w Tłumaczu w 1944 roku przez ludobójców OUN i UPA, odsłonięto Tablicę Pamięci, ks. infułat Stanisław Turkowski przewodniczył celebrze.
39. W dniach 4-6 czerwca 2004 roku w Przemyślu odprawiona została uroczysta Msza Święta i odsłonięto Tablicę Pamięci. Po uroczystościach odbyła się konferencja historyczna na temat ludobójstwa Polaków dokonanego w Rumnie w 1944 roku przez nazistów OUN i UPA.
40. Dnia 20 czerwca 2004 roku w Kędzierzynie Koźlu odprawiona została uroczysta Msza Święta w intencji zamordowanych Polaków na Kresach Południowo -Wschodnich, złożono kwiaty i zapalono znicze pod Tablicą Pamięci, następnie odbyła się konferencja historyczna.
41. Dnia 11 lipca 2004 roku we Wrocławiu, po uroczystości pod Pomnikiem - Mauzoleum odprawiona została uroczysta Msza Święta w kościele pw. NMP na Piasku. Po mszy odsłonięto Tablicę Pamięci w kościele ku czci zagłady Huty Pieniackiej dokonanej przez SS "Galizien" i UPA w 1944 roku, następnie odbyła się konferencja historyczna.
42. Dnia 11 lipca 2004 roku w Lubiniu, odprawiona została uroczysta Msza Święta w intencji zamordowanych Polaków w pow. Zbaraż na Podolu i odsłonięto Tablicę Pamięci.
43. Dnia 26 września 2004 roku w Częstochowie na Jasnej Górze została odprawiona uroczysta Msza Święta i odsłonięto Tablicę w Kaplicy Pamięci Narodu oraz odbyła się konferencja historyczna.
44. Dnia 16 października 2004 roku w Czerwonaku koło Poznania odprawiona została uroczysta Msza Święta, odsłonięto Pomnik Pamięci Szarych Szeregów oraz odbyła się konferencja.
45. Dnia 17 października 2004 roku w Żarach odprawiona została uroczysta Msza Święta w intencji zamordowanych Polaków na Kresach Południowo-Wschodnich w związku z pierwszą rocznicą odsłonięcia Pomnika oraz odbyła się konferencja naukowo historyczna.
46. Dnia 24 października 2004 roku w Toruniu odprawiona została uroczysta Msza Święta, odsłonięto Tablicę Pamięci ku czci zamordowanych Polaków na Kresach Południowo-Wschodnich i odbyła się konferencja historyczna.
47. W dniach 11-12 listopada 2004 roku w Żarach, odbył się Sejmik Kresowian ziemi tarnopolskiej i lwowskiej, odprawiona została uroczysta Msza Święta i odbyła się konferencja historyczna.
48. Dnia 11 listopada 2004 roku w Czerwonej Wodzie, odprawiona została Msza Święta i odsłonięto Tablicę Pamięci.
49. Dnia 4 czerwca 2005 roku w Przemyślu w kościele Świętej Trójcy odprawiono Mszę Świętą za pomordowanych i pod Krzyżem Martyrologii Polaków z udziałem Władz Przemyśla, Społeczeństwa i licznej młodzieży szkolnej oraz pocztów sztandarowych Organizacji Kresowych i Kombatanckich odbyła się uroczystość poświęcona pamięci 60. rocznicy ludobójstwa dokonanego przez OUN-UPA.
50. Dnia 3 lipca 2005 roku w Rzeszowie w kościele Świętego Krzyża odbyła się uroczystość odsłonięcia tablicy pamiątkowej poświęconej profesorom lwowskich uczelni zamordowanych we Lwowie 4 lipca 1941 roku na Wzgórzach Wuleckich przez Niemców przy współudziale ukraińskich nacjonalistów - żołnierzy batalionu „Nachtigall”.
Honorowy patronat objęli: J.E. ks. bp Kazimierz Górny Ordynariusz Diecezji Rzeszowskiej, J.M. Rektor Uniwersytetu Rzeszowskiego prof. dr hab. Włodzimierz Bonusiak i J.M. Rektor Politechniki Rzeszowskiej prof. dr hab. Tadeusz Markowski.
Dostojności tej uroczystości nadały poczty sztandarowe Politechniki Rzeszowskiej, Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie, Uniwersytetu Rzeszowskiego, Podkarpackiego Związku Piłsudczyków w Rzeszowie i II L.O. im. płk. L. Lisa-Kuli w Rzeszowie, a uzupełnieniem tej uroczystej oprawy była orkiestra: WSK Rzeszów pod dyr. Jana Bałchana i występ jej solisty Kazimierza Puca.
51. W październiku 2005 roku w Żarach w kościele Świętego Józefa odbyła się uroczysta Msza Święta, odsłonięto i poświęcono zmodernizowany Pomnik Pamięci Ludobójstwa na Kresach Południowo - Wschodnich dokonanego przez OUN-UPA.
52. Konferencja historyczna SUOZUN – Wrocław, 24-25 VI 2006 r.
53. Pielgrzymka Kresowian Świadków Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów OUN-UPA w latach 1939-1947, Częstochowa, Jasna Góra 23 IX 2006 r.

Rys historyczny

Wydaje się dziwne, że wśród Ukraińców mieszkających w Polsce, są wyznawcy ideologii OUN i chwalcy czynów UPA. Były i są znane plany i zamiary Hitlera w stosunku do Ukraińców. Ukraina miała być terenem kolonizacji niemieckiej. Wyjątkiem mieli być Ukraińcy z Galicji, gdyż zakładano ich germanizację. Dewiacje umysłowe w stosunku do OUN i UPA mają swoje źródło w przeszłości. To też ukazanie ideologii i korzeni inspiracji działalności OUN zostało uznane za ważne i konieczne zadanie Stowarzyszenia.
Niezliczone fakty świadczą o celach i charakterze OUN. Trzeba pamiętać l przypominać o ścisłym współdziałaniu OUN z takimi niemieckimi organizacjami jak Gestapo i Abwehra, o korzystaniu z niemieckiej pomocy szkoleniowej, materialnej i uzbrojeniowej dla prowadzenia w okresie międzywojennym dywersji, terroru, szpiegostwa i dokonywania skrytobójczych mordów.
We wrześniu 1939 roku przeciwko Polsce u boku hitlerowskich Niemiec wystąpił Ukraiński Legion, który przekroczył granicę od strony Słowacji i posuwał się w kierunku Lwowa. Wtedy OUN uruchomiła wszystkie swoje siły na rzecz zwycięstwa hitlerowskiego „nowego ładu” w Europie. Dokonano ogromnej ilości aktów terroru i dywersji. Zamordowano wiele osób spośród żołnierzy, funkcjonariuszy państwowych, a także osób cywilnych, w tym również całych rodzin.
Nie mniej aktywny był udział OUN na rzecz zwycięstwa nazistowskich Niemiec po napadzie na Związek Radziecki w 1941 roku. Liczny był wtedy udział nacjonalistów ukraińskich w niemieckich formacjach zbrojnych ze znanymi batalionami „Nachtigall” i „Roland” na czele. Później sławę zdobyła pacyfikacjami i mordowaniem bezbronnej ludności na Kresach Południowo - Wschodnich II RP należących dziś do Ukrainy, Słowacji i Jugosławii ukraińska dywizja SS „Galizien”.
W zimie 1943 roku OUN rozpoczęła realizację planu całkowitej zagłady Polaków na wielkim obszarze od Polesia do Karpat i od Zbrucza aż poza San i Bug, na wzór dokonanej zagłady Żydów przy pomocy ukraińskiej policji i innych oddziałów zbrojnych.
Powołanie Stowarzyszenia stało się koniecznością, ponieważ cała sfora specjalistów od propagandy nasiliła swoją działalność dla zafałszowania i zakłamania historii ludobójstwa dokonanego na Ludności Polskiej na Kresach Południowo Wschodnich w latach 1939 - 1947 dokonanego przez nazistowskie organizacje ukraińskie, przeinaczyć ją, zatrzeć w pamięci narodu. Historia ta nie została jeszcze opracowana w sposób wyczerpujący, a wiele istniejących opracowań mija się z prawdą oraz posiada wybitnie antypolski charakter.
Brak reakcji ze strony naszych czynników państwowych i placówek naukowych na propagandową antypolską agresję może doprowadzić do utrwalenia się błędnej opinii światowej oraz niekorzystnych ocen stosunków wewnętrznych w Polsce przed wojną, w czasie wojny i po wojnie. Wynika stąd konieczność prezentowania genezy opisywanej historii, wyjaśniania istoty zbrodni dokonanych na Narodzie Polskim oraz przeciwdziałania atakom na polską rację stanu.
Członkowie Stowarzyszenia należą do ostatnich żyjących jeszcze świadków historii Kresów Wschodnich II RP i na nich spoczywa obowiązek dania świadectwa prawdzie.
Klęska militarna Państwa Polskiego w 1939 roku spowodowała zniewolenie naszego narodu przez dwa totalitaryzmy.
Na Kresach Południowo Wschodnich mieliśmy nie tylko dwu okupantów, ale i najbardziej zaślepiony w nienawiści do Polaków i polskości nacjonalizm ukraiński, który stał się synonimem ludobójstwa, pożogi i grabieży. Oprócz UPA w akcjach eksterminacyjnych brały udział również wszystkie formacje ukraińskie kolaborujące z hitlerowcami (wojskowe, policyjne i strażnicze) Wszystkie one pomagały też okupantowi w wyszukiwaniu i likwidacji Żydów polskich i Cyganów szukających schronienia w lasach i przysiółkach polskich.
Propagandowe kwestionowanie kryminalnego charakteru UPA, zakłamywanie jej prawdziwego oblicza należy uznać za sprzeczne z normami europejskiej kultury wymierzone w polską rację stanu oraz uwłaczające cieniom ofiar zbrodni UPA.
Nasze Stowarzyszenie zajmuje się historią ograniczoną zarówno w czasie, jak i miejscu, chcielibyśmy na tym poprzestać. Niestety współczesność nakłada się na historię i to nie tylko dlatego, że żyją jeszcze przestępcy, którzy dopuścili się ludobójstwa, jak też świadkowie dokonanych zbrodni, lecz przede wszystkim dlatego, że zbrodnie te nie zostały w pełni ujawnione i potępione.
To zmusza nas do odpowiedniej reakcji i w tym zakresie wkraczamy we współczesność, nie ma możliwości pojednania narodów na drodze zakłamania. Żywimy przekonanie, że właściwe unormowanie stosunków z sąsiadami może nastąpić tylko na płaszczyźnie rzetelnej prawdy historycznej. W 82 numerach „Na Rubieży” opublikowaliśmy liczne relacje świadków, ten bogaty materiał dowodowy nie może być pominięty milczeniem.

Prezes
Szczepan Siekierka