Wystawa ludobójstwa dokonanego na Polakach przez OUN-UPA
na Kresach Południowo-Wschodnich II RP 1939-1947

Potomnym ku pamięci
WYSTAWA PRZEDSTAWIAJĄCA LUDOBÓJSTWO
DOKONANE
NA POLAKACH
W LATACH 1939-1947
przez Organizację Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) i Ukraińską Powstańczą Armię (UPA)
The Exhibition presenting
genocide
of the Polish
between 1939-1947
by Ukrainian Nationalists Organization (UNO) and Ukrainian Uprising Army (UUA)
ВЫСТАВКА ПРЕДСТАВЛЯЮЩАЯ ГЕНОЦИД,
СОВЕРШЁННЫЙ
НА ПОЛЯКАХ
В 1939-1947 ГОДАХ
Организацией
украинских
националистов (ОУН)
и Украинской
повстанческой
Aрмией (УПА)
Autorzy wystawy:
Szczepan Siekierka, Henryk Komański, Czesław Filipowski

Zarząd Stowarzyszenia Upamiętnienia Ofiar
Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów składa
najserdeczniejsze podziękowania za okazaną pomoc i
przekazane materiały dokumentacyjne
© Copyright by Stowarzyszenie Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich
Nacjonalistów we Wrocławiu. Wszelkie prawa
zastrzeżone. All rights reserved.
Po obejrzeniu wystawy zapraszamy
Prosimy je wysyłać na adres Stowarzyszenia:
Stowarzyszenie
Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów
lub adres e-mail: narubiezy@op.pl
WSTĘP Na podstawie materiałów zebranych
przez Stowarzyszenie Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów we
Wrocławiu opracowano wystawę przedstawiającą ludobójstwo dokonane na ludności
polskiej na Kresach Południowo - Wschodnich w latach 1939-1947 przez Organizację
Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) i tzw. Ukraińską Powstańczą Armię (UPA). Wystawa składa się z 59 plansz
wydrukowanych na tkaninie PCV, każda o wymiarach 85 x 200 cm. Zamontowano po
dwie plansze w stojaku kasetowym. Na planszach są zdjęcia osób zamordowanych w
każdym powiecie, zdjęcia zniszczonych kościołów, pomników i tablic
upamiętniających ofiary, tablice o udokumentowanej liczbie zamordowanych Polaków
w poszczególnych miejscowościach, mapa powiatu obejmująca miejscowości, w
których ginęli ludzie. Celem wystawy jest ocalenie od
zapomnienia prawdy o rozmiarach popełnionych zbrodni OUN-UPA i stosowanych metod
eksterminacji, o czym świadczą eksponowane zdjęcia. Chcemy też pokazać światu,
czym był nacjonalizm ukraiński w wydaniu banderowskim. Wystawa, którą prezentujemy jest
dostępna dla wszystkich zainteresowanych. Dysponentem jest Stowarzyszenie
Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów we Wrocławiu. Dla
bliższego zapoznania się z opracowaną wystawą postanowiliśmy wydać katalog
przedstawiający to ludobójstwo. Nasze Stowarzyszenie zgromadziło ponad 20 000
relacji świadków, którzy przeżyli ten niespotykany w historii holokaust na
bezbronnej ludności cywilnej, głównie wiejskiej. Zamordowano co najmniej 200 000
Polaków. Była to eksterminacja Polaków zaplanowana i wykonana przez OUN-UPA na
Kresach Południowo-Wschodnich. Definicję ludobójstwa określa
art. 118 § 1 kk oraz art. II Konwencji w sprawie zapobiegania i karania zbrodni
ludobójstwa, uchwalonej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych w dniu 9
grudnia 1948 r. Zgodnie z nią ludobójstwem jest czyn, dokonany w zamiarze
zniszczenia w całości lub w części grup narodowych, etnicznych, rasowych lub
religijnych. Prokuratorzy Oddziałowej Komisji
Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu we Wrocławiu i w Lublinie na
podstawie prowadzonych śledztw potwierdzili jeszcze w 2006 roku, że na Kresach
Południowo-Wschodnich w latach 1939-1945 doszło do zbrodni ludobójstwa (Pismo
Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu we Wrocławiu z
dnia
7.09.2006r. znak KO 90-06). Na konferencji naukowej, która
odbyła się 10 lipca 2008 r. w Warszawie, zorganizowanej przez Światowy Związek
Żołnierzy Armii Krajowej oraz Instytut Pamięci Narodowej, prokuratorzy Antoni
Kura i Piotr Zając w swoich referatach wypowiedzieli się, że banderowcy dokonali
ludobójstwa na Polakach, na Kresach Południowo-Wschodnich. Tego faktu nie da się
ukryć, bo na ten temat są już obszerne dzieła opracowane przez Stowarzyszenie o
ludobójstwie dokonanym w województwach: lwowskim, stanisławowskim, tarnopolskim
i przez Siemaszków w województwie wołyńskim. W związku z 65 rocznicą
największego nasilenia mordów, Sejmik Województwa Dolnośląskiego na sesji dnia
29 września 2008r. podjął uchwałę Nr XXX/455/08 w sprawie uczczenia 65 rocznicy
ludobójstwa ludności polskiej na Wołyniu – Kresach Południowo-Wschodnich
Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1942-1947. Na podstawie art. 18 pkt 20
ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2001 r.
nr 142, poz. 1590 z póżn. zm.) oraz art. 36 ust. 4 Statutu Województwa
Dolnośląskiego (Dz. Urz. Woj. Dol. z 2002 r. nr 40, poz. 1084 oraz z 2004 r. Nr
7, poz. 174) uchwala się co następuje: § 1 Sejmik Województwa Dolnośląskiego
składa hołd Polakom na Wołyniu – Kresach Południowo-Wschodnich Rzeczypospolitej
Polskiej, którzy zostali pomordowani przez ludobójców z organizacji ukraińskich
nacjonalistów (Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów i Ukraińskiej Powstańczej
Armii). Jednocześnie Sejmik Województwa Dolnośląskiego zapewnia o pamięci
i wdzięczności tym Ukraińcom, którzy często za cenę własnego życia nieśli pomoc
swoim polskim sąsiadom. Tym ludobójstwem nie obciążamy narodu ukraińskiego.
Wierzymy, że pełne wyjaśnienie okoliczności tej tragedii, potępienie jej
sprawców stanie się dla narodu polskiego i ukraińskiego kolejnym krokiem w
budowaniu współpracy i przyjaźni między naszymi narodami. § 2 Stanowisko przekazuje się
Marszałkowi Sejmu RP, Marszałkowi Senatu RP, parlamentarzystom Województwa
Dolnośląskiego oraz jednostkom samorządu terytorialnego z obszaru Województwa
Dolnośląskiego. § 3 Wykonanie uchwały powierza się
Przewodniczącemu Sejmiku Województwa Dolnośląskiego. § 4 Uchwała wchodzi w życie z dniem
podjęcia. Uchwałę
podpisał Przewodniczący Sejmiku Województwa Dolnośląskiego - Jerzy
Pokój Wystawę
dofinansowała Rada Ochrony Pamięci
Walk i Męczeństwa w Warszawie Katalog wystawy
dofinansował Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego
do podzielenia się swoimi uwagami i opiniami.
ul. Oławska 2
50-123 Wrocław

Każda organizacja w pewnym stopniu zmienia rzeczywistość wokół siebie. Angażuje
więc do wspólnego wysiłku wiele innych podmiotów życia społecznego
i obywatelskiego. Spośród kilku tysięcy organizacji na Dolnym Śląsku ta, chociaż
w inny sposób, prowadzi nas ku przyszłości.
Stowarzyszenie Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów pragnie nie
tylko ocalić od zapomnienia prawdę historyczną i elementarną godność człowieka.
Uczy i przestrzega następne pokolenia, które pozbawione pamięci swoich korzeni,
stają się jak dmuchawce na wietrze.
Niech ta publikacja pozwoli wylać resztki łez. Niech zapoczątkuje mądry obrzęd
pogrzebowy – etap rozpaczy, zrozumienia i pochówku. Wtedy czas dostanie szansę
zabliźnić rany, a my odkrycia „logiki dziejów” odwiecznie kształtowanej przez
ułomność wpisaną w naturę człowieka – nienawiść.
Marszałek Województwa Dolnośląskiego
Marek Łapiński
Katalog książkowy można zamówić
Stowarzyszenie Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów
ul. Oławska 2, 50-123 Wrocław.
tel./fax + 48 071 343 49 23